Ik ben grappig maar nu even niet - Edward van de Vendel


April is de Maand van de Filosofie en ter gelegenheid daarvan wordt jaarlijks een kinderboek uitgegeven dat aansluit bij het thema van dat jaar. Dit jaar is gekozen voor het thema Ken Onszelve. Edward van de Vendel schreef het kinderboek. Hij gaf het de titel Ik ben grappig maar nu even niet.

Ebbe moet een werkstuk schrijven als afsluiting van zijn basisschooltijd. Het moet gaan over het onderwerp ‘wie ben ik’. Ebbe beschrijft zichzelf als grappig, maar de laatste tijd is hij dat niet meer. Dat heeft te maken met de sfeer in huis waar tegenwoordig overal de stilte is. Om te begrijpen hoe de stilte zo overheersend is geworden vertelt Ebbe over de tijd die eraan voorafging. Drie jaar terug trokken Mikolai en zijn moeder Aurika bij Ebbe en zijn moeder in. Mikolai en Aurika vluchtte voor de oorlog uit Oekraïne. Ebbe is dan negen jaar en Mikolai dertien. De jongens gamen graag met elkaar en ze delen hun liefde voor stand-up comedy. Ebbe heeft het gevoel een oudere broer gekregen te hebben. Maar op het moment dat hij zijn werkstuk schrijft is er veel veranderd. Het contact tussen Ebbe en Mikolai verloopt stroef, Mikolai trekt zich steeds meer terug. Tussen de moeders botert het helemaal niet meer en dat verklaart de opdringerige stilte in huis. Ebbe besluit er wat aan te doen en hij heeft daarbij de hulp van Mikolai nodig.

Ik ben grappig maar nu even niet is een prachtige novelle waarin Van de Vendel opnieuw laat zien dat hij een fantastische schrijver is. De gekozen vorm is origineel. Verteller Ebbe praat tegen zijn juf (en daarbij ook tegen de lezer) die hij duidelijk mag. Hij is eerlijk over wat hij denkt en voelt. Dit is niet eenduidig en dat wordt mooi beschreven. Dat Ebbe grappig is laat hij zien in het delen van zijn teksten van de stand-up comedy die hij samen met Mikolai heeft geschreven over hun moeders.
In de periode die Ebbe beschrijft verandert de vriendschap. Als Ebbe Mikolai om hulp vraagt om de moeders in gesprek te krijgen komt het tot een confrontatie tusssen de jongens die Ebbe doet inzien dat er grote verschillen zijn tussen hem en Mikolai. Ook dit gedeelte is mooi beschreven en geeft ook de lezer inzicht in de complexe situatie waarin Mikolai zich bevindt.

Het boekje (het verhaal beslaat nog geen honderd bladzijden) sluit af met Vragen om over door te praten die verzonnen zijn door de Stichting Maand van de Filosofie. Deze vragen nodigen uit om na te denken over wie je bent en of dit altijd hetzelfde blijft, veranderende vriendschappen, wie bepalen de regels in huis, hoe kun je iemand beter leren kennen en wat maakt dat je het gevoel hebt wel/niet bij een groep te horen.

Ik ben grappig maar nu even niet
Edward van de Vendel
Maand van de filosofie/ Querido, 2026