Maantje verhuist de zee - Sjoerd Kuyper

Maantje verhuist de zee is het vierde boek over het negenjarige fantasievolle meisje Amani, kortweg Maantje. Ze heeft een Nederlandse moeder en een Surinaamse vader en ze is dol op haar oma. In dit boek staat oma’s overlijden centraal. Dat komt niet onverwacht, want in het tweede boek waarin oma met Maantje en haar ouders Suriname bezoekt is al duidelijk dat oma ziek is en niet beter zal worden. Het is ondanks het verdrietige thema geen zwaar verhaal, integendeel. Het is vooral liefdevol.

Het verhaal begint met een mail van oma waarin zij aangeeft dat ze voelt dat ze niet lang meer zal leven en ze beschrijft wat haar wensen zijn als ze is overleden. In allerijl komt oom Albert vanuit Suriname naar Nederland. Albert, Maantje en haar vader gaan naar oma’s huis. Daar hebben ze nog een fijn gesprek met oma  onder het genot van een glaasje wodka. Ze blijven bij oma waken en zij sterft die nacht rustig.
Maantje wordt betrokken bij het afscheid nemen. Ze heeft van oma geleerd hoe dat moet: ‘Afscheid nemen is mooi als je het goed doet. Als je weet dat je dingen nooit meer zult zien of doen, pluk je ze uit de wereld en je plant ze in je hoofd. Daar blijven ze bestaan.’ En dus plant Maantje oma en de zee in haar hoofd.

 
Maantje is een verhalenmaker en haar fantasierijke schitterende verhalen worden verweven met die over oma. Het zijn best lange verhalen die alle ruimte krijgen. Zo schrijft Maantje speciaal voor oma een verhaal om haar op te vrolijken. Ook krijgt een droom van Maantje alle ruimte. Het is een droom over Tukker, een van oma’s poppen die ze gebruikte in haar werk als poppenspeelster.

Sjoerd Kuyper is een geweldige schrijver en zijn werk is vaak bekroond. Hij kreeg een Gouden Griffel, acht Zilveren Griffels (waarvan een voor dit boek) en hij kreeg de Theo Thijssenprijs, de belangrijkste oeuvreprijs in Nederland voor kinderboekenschrijvers. Ook in dit boek laat Kuyper zijn grote schrijftalent zien, bijvoorbeeld door in de eerst alinea Maantjes persoonlijkheid sterk en origineel neer te zetten zonder deze direct te beschrijven. Natuurlijk is het een verdrietig verhaal en de gevoelens die het overlijden van oma losmaken worden eerlijk en mooi beschreven. Oma zelf is niet bang voor de dood en dat geeft wat  troost. Er worden herinneringen aan oma gedeeld en dan wordt er ook gelachen, al vindt Maantje dat eigenlijk ongepast. 

Het is jammer dat bij het afscheid van oma geen enkel Surinaams rouwgebruik beschreven wordt. Dat had het verhaal een mooie verdieping kunnen geven.

Ook dit boek is weer kleurrijk geïllustreerd door Sanne te Loo. We zien oma als jonge vrouw en we zien haar in een mogelijk hiernamaals. We zien ook verdriet, bijvoorbeeld bij Maantje die troost zoekt bij haar kat. De verhalen van Maantje en haar herinneringen aan oma worden zijn eveneens mooi in beeld gebracht.

Maantje verhuist de zee
Sjoerd Kuyper met illustraties van Sanne te Loo
Hoogland en Van Klaveren, 2025

© Sanne te Loo