Toen Thor het nog liet donderen - Bette Westera

Bette Westera en illustratrice Annemarie van Haeringen, twee grote namen uit de kinderboekenwereld, maakten een prachtig boek met verhalen uit de Noorse mythologie. Westera nam het boek van de IJslandse Snorri Sturluson als uitgangspunt. Hij schreef tussen 1220-1222 een verzameling verzen en verhalen over de Noorse goden, verhalen zoals hij deze van zijn ouders had gehoord. Dit werk werd bekend als de Edda, een oud IJslands woord voor Oermoeder. De Noorse mythen zijn in Nederland niet algemeen bekend, al vinden we wel verwijzingen ernaar in het dagelijks leven, bijvoorbeeld in de namen voor dagen van de week.

 
Het boek begint met een verhaal dat niet in de Edda voorkomt en dat is te zien aan de afwijkende paginakleur. Het gaat over Odin die ziet dat de mensen steeds meer in de ban komen van de verhalen die ‘de mannen in zwarte jurken’ vertellen over een nieuwe god. De verhalen over Sif, Odin, Thor, Balder en Loki dreigen vergeten te worden. De listige Loki weet een oplossing en hij stuurt Snorri Sturluson aan om de Edda te schrijven. Dan begint het verhaal echt met de schepping van Asgaard (waar Odin en zijn familie woont), Midgaard (het rijk van de mensen en de wanen), het Huis der Nevelen (het rijk van de doden) en Utgaard (waar de reuzen wonen). Dit alles verbindt Odin door middel van een boom, een es met de naam Yggdrasil. In deze wereld leren we de goden kennen en deze hebben opvallend veel menselijke eigenschappen. Zo heeft Thor een kort lontje, Odin wil grip op Midgaard houden, Sif is ijdel en aan onruststoker Loki de gedaantewisselaar weet je nooit wat je hebt. Het levert spannende verhalen op waarin hier en daar geweld niet wordt geschuwd. We lezen onder andere hoe Thor aan zijn hamer komt en waarom deze zo’n korte steel heeft, over de ontvoering van Idun die voor de appels zorgt die de goden jong houdt en over Loki die moet voorkomen dat Freya met een metselaar moet trouwen. Odin denkt dat hij aan de touwtjes trekt, maar het zijn de drie Nornen, Toen, Nu en Straks, die ieders lot bepalen. Zij spinnen de levensdraden en zij bepalen wanneer die worden doorgeknipt.
Westera brengt een fijne ordening aan in de verhalen door ze soepel op elkaar te laten aansluiten. Ze vertelt beeldend en met sprankelende dialogen. Enkele stukken zijn in de vorm van een gedicht, wat passend is bij een bewerking van de Edda die deels ook berijmd is. Regelmatig laten de Nornen van zich horen en zo blijft de lezer zich ervan bewust dat zij uiteindelijk het laatste woord hebben. De verhalen zijn spannend en vaak vermakelijk. Een aantal thema’s zijn ook te vinden in mythen uit andere culturen, zoals het begin van de schepping of het gekissebis tussen de goden. Naar het einde toe wordt het verhaal grimmiger, want de Edda eindigt met Ragnarok, de ondergang. Westera beschrijft het in dichtvorm. Toch eindigt het boek positief met het gedicht Een nieuw begin.

Deze prachtige verhalen verdienen ook prachtige illustraties. Dat is in goede handen bij Annemarie van Haeringen die onlangs de prestigieuze Max Velthuijs-prijs kreeg. Van Haeringen tekent paginagroot de acties van de goden. Ze koos voor heldere achtergrondkleuren die hier en daar overlopen naar de reguliere pagina’s Haar tekeningen zijn origineel en sluiten goed aan bij de sfeer van de verhalen. Om het af te maken is het boek ook mooi uitgegeven met een stevige kaft en een aansprekende lay-out.

Toen Thor het nog liet donderen is een boek voor iedereen die van spannende mythische verhalen houdt.

Toen Thor het nog liet donderen
Bette Westera met illustraties van Annemarie van Haeringen
Gottmer, 2025

© Annemarie van Haeringen