Algemeen
Zilveren Griffels 2026 en wat de jury daarover zegt
Gisteren zijn de Zilveren Griffels 2026 uitgereikt in Amsterdam. De griffeljury bestond dit jaar uit Tako Rietveld (voorzitter), Aisha Plein, Astrid Goedknegt, Inge Roos, Mischa Blok, Rick Teseling en Sarita Bajnath. Zij beoordeelden ruim 250 boeken en bekroonden er twaalf.
De jury is in het voorwoord van het juryrapport opvallend positief. Geen gemopper wat er ontbreekt, maar uitsluitend lovende woorden over het aanbod dat zij levendig en divers noemen. Zij spreken hun grote waardering uit voor iedereen die aan deze boeken heeft gewerkt: schrijvers, vertalers, vormgevers, redacteuren, illustratoren en uitgevers.
De Zilveren Griffles zijn voor de best geschreven boeken van het afgelopen jaar. Er zijn zes categorieën waarover twaalf Griffels verdeeld kunnen worden. In principe zijn dat twee Griffels per categorie, maar de jury mag een Griffel per categorie verschuiven naar een andere, maar binnen een categorie mogen nooit meer dan drie Griffels worden uitgereikt. De jury geeft geen toelichting op hun keuze in de categorie Informatief en Tot zes jaar slechts een Griffel toe te kennen. Het valt bij die laatste categorie ook op dat er dit jaar geen enkel prentenboek bekroond is.
De oorspronkelijk Nederlandstalige winnaars van een Zilveren Griffel maken kans op de Gouden Griffel die voorafgaand aan de Kinderboekenweek wordt uitgereikt tijdens het Kinderboekenbal op vrijdag 25 september. De Groene Griffel dingt niet mee.
De Zilveren Griffels werden dit jaar als volgt verdeeld:
Categorie Informatief
De Kat
Floortje Zwigtman
Pelckmans Uitgevers
Uit het juryrapport:
‘Dit sprankelend geschreven, informatieve boek weet een vertrouwd onderwerp verrassend nieuw leven in te blazen. (…) Zowel inhoud, stijl, ordening en toon maken indruk. De kat bewijst dat een alledaags onderwerp, in handen van een sterke maker, kan uitgroeien tot een indrukwekkende uitgave die kennis en leesplezier moeiteloos samenbrengt.’
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs.
Categorie Poëzie
Ben je vergeten dat babygeitjes bestaan?
Pim Lammers
Querido
Uit het juryrapport:
‘Deze verrassende, veelzeggende dichtbundel laat zien hoe krachtig poëzie voor kinderen kan zijn. Ben je vergeten dat babygeitjes bestaan? bevat gedichten die ontroeren, verrassen, aan het lachen maken en uitnodigen tot gesprek. De veelzijdigheid maakt deze bundel zo sterk: licht en speels waar het kan, gevoelig en betekenisvol waar het moet. (…) Met meer dan vijftig gedichten blijft het niveau opvallend hoog. Dat zoveel teksten binnen één bundel indruk maken, getuigt van groot vakmanschap.’
Een bespreking op Waan en Wijs volgt later.
Plassen op schrikdraad
Simon van der Geest
Querido
Uit het juryrapport:
‘Plassen op schrikdraad zit vol verrassende invalshoeken, humor en plezierige ironie. De gedichten zijn grappig, soms absurd en lekker dwars. (…) De jury waardeert de bundel om de uitgesproken literaire kwaliteit.(…) Een bijzondere dichtbundel die uitblinkt in gelaagdheid en eigenheid, waarin zowel jonge als volwassen lezers kunnen genieten van poëzie.'
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Categorie Tot zes jaar
Spot
Suzanne Weterings
Querido
Uit het juryrapport:
‘Spot is een sympathiek, lichtvoetig en warm boek vol gedichten over viervoeters, dat met ogenschijnlijke eenvoud veel weet te bereiken. (…) Het boek is prachtig geïllustreerd en vormgegeven, waardoor jonge kinderen worden uitgenodigd zelf te lezen en ontdekken. (…) Bijzonder sterk is het vertelperspectief. Het verhaal schakelt speels tussen kind en hond, waardoor alledaagse situaties ineens een verrassende en humorvolle lading krijgen. (…) De taal is vlot en muzikaal, met rijm dat natuurlijk aanvoelt en nergens geforceerd klinkt.'
Een bespreking op Waan en Wijs volgt.
Categorie Vanaf zes jaar
Ik ben Guus
Anke Kranendonk
Querido
Uit het juryrapport:
‘Ik ben Guus vertelt op lichte en herkenbare wijze over een kind dat wil laten zien dat ze meer is dan ‘de kleinste’. Een verlangen dat veel kinderen direct begrijpen. (…) Wat het boek extra bijzonder maakt, is het originele boek-in-boekconcept. Dat geeft het verhaal een speelse extra laag en prikkelt de fantasie. Daarnaast wordt gewerkt met sprookjesachtige elementen en bekende motieven, die op een eigen manier worden ingezet en verwachtingen doorbreken. (…) Ik ben Guus is een origineel boek dat met ogenschijnlijk eenvoudige middelen iets wezenlijks vertelt over groeien, gezien worden en jezelf durven te laten gelden.'
Een bespreking op Waan en Wijs volgt.
Maantje verhuist de zee
Sjoerd Kuyper
Hoogland & Van Klaveren
Uit het juryrapport:
‘Maantje verhuist de zee ontroert zonder zwaar te worden en raakt door de combinatie van lichtheid, humor en emotionele diepgang. (…) Zonder nadruk wordt verdriet verweven met het dagelijks leven, waardoor het invoelbaar blijft voor jonge lezers. Sjoerd Kuyper laat hier waar literair vakmanschap zien. Met zijn brutale schrijfstijl en inzicht in kinderlogica blijft niets onbesproken, terwijl tegelijkertijd de warmte en liefde ervan af stralen.’
Een bespreking op Waan en Wijs volgt.
Waarom Anansi de oceaan overstak
Henna Goudzand Nahar
Querido
Uit het juryrapport:
‘Dit zorgvuldig opgebouwde verhaal maakt het slavernijverleden invoelbaar voor jonge lezers. Waarom Anansi de oceaan overstak behandelt een zwaar en historisch beladen onderwerp met grote zorgvuldigheid. (…) Het boek onderstreept niet alleen het belang van kennis over het verleden, maar ook van verhalen die generaties lang blijven voortleven. Het boek maakt ruimte voor pijn en onrecht, maar ook voor veerkracht, verbondenheid en culturele kracht.’
Een bespreking op Waan en Wijs volgt.
Categorie Negen tot twaalf jaar
Kiezel
Uit het juryrapport:
‘Dit sprankelend geschreven, informatieve boek weet een vertrouwd onderwerp verrassend nieuw leven in te blazen. (…) Zowel inhoud, stijl, ordening en toon maken indruk. De kat bewijst dat een alledaags onderwerp, in handen van een sterke maker, kan uitgroeien tot een indrukwekkende uitgave die kennis en leesplezier moeiteloos samenbrengt.’
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs.
Categorie Poëzie
Ben je vergeten dat babygeitjes bestaan?
Pim Lammers
Querido
Uit het juryrapport:
‘Deze verrassende, veelzeggende dichtbundel laat zien hoe krachtig poëzie voor kinderen kan zijn. Ben je vergeten dat babygeitjes bestaan? bevat gedichten die ontroeren, verrassen, aan het lachen maken en uitnodigen tot gesprek. De veelzijdigheid maakt deze bundel zo sterk: licht en speels waar het kan, gevoelig en betekenisvol waar het moet. (…) Met meer dan vijftig gedichten blijft het niveau opvallend hoog. Dat zoveel teksten binnen één bundel indruk maken, getuigt van groot vakmanschap.’
Een bespreking op Waan en Wijs volgt later.
Plassen op schrikdraad
Simon van der Geest
Querido
Uit het juryrapport:
‘Plassen op schrikdraad zit vol verrassende invalshoeken, humor en plezierige ironie. De gedichten zijn grappig, soms absurd en lekker dwars. (…) De jury waardeert de bundel om de uitgesproken literaire kwaliteit.(…) Een bijzondere dichtbundel die uitblinkt in gelaagdheid en eigenheid, waarin zowel jonge als volwassen lezers kunnen genieten van poëzie.'
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Categorie Tot zes jaar
Spot
Suzanne Weterings
Querido
Uit het juryrapport:
‘Spot is een sympathiek, lichtvoetig en warm boek vol gedichten over viervoeters, dat met ogenschijnlijke eenvoud veel weet te bereiken. (…) Het boek is prachtig geïllustreerd en vormgegeven, waardoor jonge kinderen worden uitgenodigd zelf te lezen en ontdekken. (…) Bijzonder sterk is het vertelperspectief. Het verhaal schakelt speels tussen kind en hond, waardoor alledaagse situaties ineens een verrassende en humorvolle lading krijgen. (…) De taal is vlot en muzikaal, met rijm dat natuurlijk aanvoelt en nergens geforceerd klinkt.'
Een bespreking op Waan en Wijs volgt.
Categorie Vanaf zes jaar
Ik ben Guus
Anke Kranendonk
Querido
Uit het juryrapport:
‘Ik ben Guus vertelt op lichte en herkenbare wijze over een kind dat wil laten zien dat ze meer is dan ‘de kleinste’. Een verlangen dat veel kinderen direct begrijpen. (…) Wat het boek extra bijzonder maakt, is het originele boek-in-boekconcept. Dat geeft het verhaal een speelse extra laag en prikkelt de fantasie. Daarnaast wordt gewerkt met sprookjesachtige elementen en bekende motieven, die op een eigen manier worden ingezet en verwachtingen doorbreken. (…) Ik ben Guus is een origineel boek dat met ogenschijnlijk eenvoudige middelen iets wezenlijks vertelt over groeien, gezien worden en jezelf durven te laten gelden.'
Een bespreking op Waan en Wijs volgt.
Maantje verhuist de zee
Sjoerd Kuyper
Hoogland & Van Klaveren
Uit het juryrapport:
‘Maantje verhuist de zee ontroert zonder zwaar te worden en raakt door de combinatie van lichtheid, humor en emotionele diepgang. (…) Zonder nadruk wordt verdriet verweven met het dagelijks leven, waardoor het invoelbaar blijft voor jonge lezers. Sjoerd Kuyper laat hier waar literair vakmanschap zien. Met zijn brutale schrijfstijl en inzicht in kinderlogica blijft niets onbesproken, terwijl tegelijkertijd de warmte en liefde ervan af stralen.’
Een bespreking op Waan en Wijs volgt.
Waarom Anansi de oceaan overstak
Henna Goudzand Nahar
Querido
Uit het juryrapport:
‘Dit zorgvuldig opgebouwde verhaal maakt het slavernijverleden invoelbaar voor jonge lezers. Waarom Anansi de oceaan overstak behandelt een zwaar en historisch beladen onderwerp met grote zorgvuldigheid. (…) Het boek onderstreept niet alleen het belang van kennis over het verleden, maar ook van verhalen die generaties lang blijven voortleven. Het boek maakt ruimte voor pijn en onrecht, maar ook voor veerkracht, verbondenheid en culturele kracht.’
Een bespreking op Waan en Wijs volgt.
Categorie Negen tot twaalf jaar
Kiezel
Bouwien Jansen
Luitingh-Sijthoff
Uit het juryrapport:
‘Dit prachtig opgebouwde en fantasierijke debuut weet spanning, avontuur en emotionele diepgang overtuigend te verbinden. (…) Bouwien Jansen raakt de lezer met haar toegankelijke stijl en sterke compositie. Kiezel leest vlot, blijft verrassen en houdt de aandacht vast tot het einde. Jongere lezers zullen zich verliezen in het avontuur en het mysterie, terwijl oudere lezers ook de diepere betekenis herkennen.'
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Krekel
Annet Schaap
Querido
Uit het juryrapport:
‘Krekel is geen gemakkelijk boek en vraagt aandacht van de lezer. Het verhaal ontvouwt zich langzaam, kiest niet voor snelle effecten en geeft zich hoofdstuk voor hoofdstuk prijs. Er ontstaat een beeldend verhaal over verlies, moed, verlangen en bevrijding dat blijft nazinderen. Voor de lezer die zich eraan overgeeft, is Krekel een indrukwekkend en compromisloos boek dat laat zien hoe ver jeugdliteratuur stilistisch kan reiken.’
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Mijn broer is een baas
Jenny Jägerfeld, vertaald door Mijke Hadewey van Leersum
Ploegsma
Uit het juryrapport:
‘Vanuit een helder, herkenbaar personage schetst de Zweedse schrijver Jenny Jägerfeld een situatie die voor sommige lezers nieuw kan zijn, maar direct invoelbaar wordt gemaakt. (…) Het boek is knap vertaald en maakt indruk door de soepele stijl en toegankelijkheid. De taal is direct en meeslepend zonder zwaar sentiment, waardoor het verhaal gemakkelijk leest en blijft hangen. (…) Een belangrijk boek van grote maatschappelijke betekenis.'
Een bespreking op waan en Wijs volgt.
Categorie Twaalf tot vijftien jaar
Albatros
Yorick Goldewijk
Ploegsma
Uit het juryrapport:
‘De jury prijst vooral de rijkdom van de taal: zorgvuldig geschreven, trefzeker en met zichtbaar oog voor ritme en nuance. Elk woord lijkt bewust gekozen en volledig in dienst te staan van het verhaal. (…) Albatros is een roman die raakt en perspectief biedt. Een boek dat laat zien hoe literatuur een venster kan openen naar andere werelden en naar jezelf. Een sterk en veelzijdig verhaal dat uitnodigt tot gesprek en reflectie.'
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs.
Properzia
Jean-Claude van Rijckeghem
Querido
Uit het juryrapport:
‘De combinatie van literaire kwaliteit en leesplezier is ijzersterk. De taal is zorgvuldig en beeldend, de setting sfeervol uitgewerkt en het verhaal leest vlot. Grote thema’s worden empathisch en klein gehouden, waardoor ze des te harder binnenkomen bij alle lezers vanaf twaalf jaar. Properzia is een inspirerende en verrassend actuele roman die laat zien hoe krachtig jeugdliteratuur kan zijn wanneer schrijfkunst, geschiedenis en verbeelding samenkomen.’
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Luitingh-Sijthoff
Uit het juryrapport:
‘Dit prachtig opgebouwde en fantasierijke debuut weet spanning, avontuur en emotionele diepgang overtuigend te verbinden. (…) Bouwien Jansen raakt de lezer met haar toegankelijke stijl en sterke compositie. Kiezel leest vlot, blijft verrassen en houdt de aandacht vast tot het einde. Jongere lezers zullen zich verliezen in het avontuur en het mysterie, terwijl oudere lezers ook de diepere betekenis herkennen.'
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Krekel
Annet Schaap
Querido
Uit het juryrapport:
‘Krekel is geen gemakkelijk boek en vraagt aandacht van de lezer. Het verhaal ontvouwt zich langzaam, kiest niet voor snelle effecten en geeft zich hoofdstuk voor hoofdstuk prijs. Er ontstaat een beeldend verhaal over verlies, moed, verlangen en bevrijding dat blijft nazinderen. Voor de lezer die zich eraan overgeeft, is Krekel een indrukwekkend en compromisloos boek dat laat zien hoe ver jeugdliteratuur stilistisch kan reiken.’
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Mijn broer is een baas
Jenny Jägerfeld, vertaald door Mijke Hadewey van Leersum
Ploegsma
Uit het juryrapport:
‘Vanuit een helder, herkenbaar personage schetst de Zweedse schrijver Jenny Jägerfeld een situatie die voor sommige lezers nieuw kan zijn, maar direct invoelbaar wordt gemaakt. (…) Het boek is knap vertaald en maakt indruk door de soepele stijl en toegankelijkheid. De taal is direct en meeslepend zonder zwaar sentiment, waardoor het verhaal gemakkelijk leest en blijft hangen. (…) Een belangrijk boek van grote maatschappelijke betekenis.'
Een bespreking op waan en Wijs volgt.
Categorie Twaalf tot vijftien jaar
Albatros
Yorick Goldewijk
Ploegsma
Uit het juryrapport:
‘De jury prijst vooral de rijkdom van de taal: zorgvuldig geschreven, trefzeker en met zichtbaar oog voor ritme en nuance. Elk woord lijkt bewust gekozen en volledig in dienst te staan van het verhaal. (…) Albatros is een roman die raakt en perspectief biedt. Een boek dat laat zien hoe literatuur een venster kan openen naar andere werelden en naar jezelf. Een sterk en veelzijdig verhaal dat uitnodigt tot gesprek en reflectie.'
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs.
Properzia
Jean-Claude van Rijckeghem
Querido
Uit het juryrapport:
‘De combinatie van literaire kwaliteit en leesplezier is ijzersterk. De taal is zorgvuldig en beeldend, de setting sfeervol uitgewerkt en het verhaal leest vlot. Grote thema’s worden empathisch en klein gehouden, waardoor ze des te harder binnenkomen bij alle lezers vanaf twaalf jaar. Properzia is een inspirerende en verrassend actuele roman die laat zien hoe krachtig jeugdliteratuur kan zijn wanneer schrijfkunst, geschiedenis en verbeelding samenkomen.’
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Dit jaar werd ook voor het eert een Groene Griffel uitgereikt voor het beste literaire kinderboek dat verhalen over de natuur tot leven brengt. Met de Groene Griffel geven CPNB en het Wereld Natuur Fonds 'een podium aan boeken die niet alleen goed geschreven zijn, maar ook verwondering voor de natuur en wilde dieren bij kinderen aanwakkeren.' De Groene Griffel heeft een eigen jury: bioloog Mátyás Bittenbinder (voorzitter), Merel Westrik (presentatrice), Angela Esajas (schooldirecteur), Daan Stoffelsen (boekenhandelaar en recensent) en Joukje Janssen (COO van WWF-N. Zij bekroonde
Wij beren
Lotte Stegeman
Luitingh- Sijthoff
De jury zegt over het boek:
‘Wij, beren laat zien hoe een sterk verhaal kinderen kan meenemen in de leefwereld van wilde dieren. Het boek geeft beren een eigen stem en zet jonge lezers aan het denken over de manier waarop mensen naar natuur en wilde dieren kijken'. Volgens de jury 'rekent het boek op speelse, scherpe en soms confronterende wijze af met de clichés die mensen over beren hebben. Van gevaarlijke monsters tot knuffelige stripfiguren, zoals de beren zeggen: ‘er klopt geen hout van.’ Daarnaast is de jury lovend over hoe vorm en inhoud elkaar versterken: 'een logboek dat nooit saai wordt – met mooie, natuurgetrouwe illustraties van Marieke ten Berge – waarbij het plezier van de bladzijden spat.'
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs.
Het hele juryrapport kun je hier lezen.
Wij beren
Lotte Stegeman
Luitingh- Sijthoff
De jury zegt over het boek:
‘Wij, beren laat zien hoe een sterk verhaal kinderen kan meenemen in de leefwereld van wilde dieren. Het boek geeft beren een eigen stem en zet jonge lezers aan het denken over de manier waarop mensen naar natuur en wilde dieren kijken'. Volgens de jury 'rekent het boek op speelse, scherpe en soms confronterende wijze af met de clichés die mensen over beren hebben. Van gevaarlijke monsters tot knuffelige stripfiguren, zoals de beren zeggen: ‘er klopt geen hout van.’ Daarnaast is de jury lovend over hoe vorm en inhoud elkaar versterken: 'een logboek dat nooit saai wordt – met mooie, natuurgetrouwe illustraties van Marieke ten Berge – waarbij het plezier van de bladzijden spat.'
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs.
Het hele juryrapport kun je hier lezen.
