Algemeen
Zilveren Penselen 2026 en wat de jury daarover zegt
Gisteren zijn de Zilveren Penselen 2026 uitgereikt in Amsterdam. De penseeljury bestond dit jaar uit Emilie Sitzia (voorzitter), Miriam Bestebreurtje, Müzeyyen Çolak-Uysal, William Remmers en Maud van Suylen. Zij beoordeelden meer dan 200 kinderboeken en reikten acht prijzen uit, het maximale aantal. De Zilveren Penselen zijn voor 'de mooist geïllustreerde kinderboeken van het afgelopen jaar'.
Het voorwoord van het juryrapport is geen makkelijke tekst. Er worden verbanden gelegd tussen de bekroonde boeken en de oorsprong van kinderboekillustraties, zoals het 'baanbrekende Orbis Sensualium Pictus (1658) van Jan Amos Comenius' en ook Dada-kunstenaar Hannah Höch met haar Picture Book (1945) wordt genoemd. De jury is zeer poditef over het aanbod: ‘De rijkdom en diversiteit binnen het hedendaagse illustratieveld hebben opnieuw diepe indruk op ons gemaakt.(…) De boeken die dit jaar onze aandacht trokken, behandelden moedig complexe thema’s, zoals koloniale geschiedenis, de dood, volksverhalen, individualiteit en duisternis. Ze toonden het atmosferische vermogen en de emotionele impact van illustraties en combineerden artistieke durf met een sterke betrokkenheid bij de wereld.’
De oorspronkelijk Nederlandstalige winnaars van een Zilveren Penseel maken kans op de Gouden Penseel die voorafgaand aan de Kinderboekenweek worden uitgereikt tijdens het Kinderboekenbal op vrijdag 25 september.
De Zilveren Penselen werden dit jaar als volgt verdeeld:
Categorie Geïllustreerde kinderboeken
Ben je vergeten dat babygeitjes bestaan?
Nadia Meezen
Querido
Uit het juryrapport:
‘Nadia Meezen zet een tekenstijl in die met ingetogen kleuren en zachte toets de situaties en personages schetst, om ze vervolgens vanuit onverwachte perspectieven en met bravoure groots te laten oplichten. De prachtige gedichten van Pim Lammers geven Nadia Meezen de gelegenheid om te schitteren door met een heel eigen verbeelding de werelden op te roepen die in de tekst ontstaan.’
Dit boek werd ook door de griffeljury bekroond.
Wereldreis voor het slapengaan
Yule Hermans
Pelckmans Uitgevers
Uit het juryrapport:
‘De illustraties staan groots en autonoom naast de verhalen. Ze verbeelden de mythische wezens en wonderbaarlijke gebeurtenissen die in volksverhalen vaak het ontstaan der dingen verklaren. De illustraties geven geen verklaring en lossen niets op, integendeel, ze versterken het (vaak magische) realisme van de verhalen waar elandhonden even normaal zijn als een witte tijger zo groot als het Himalayagebergte. Yule Hermans esthetiek is volstrekt eigen, niet behaagziek of poezelig, maar zelfs bij vlagen rauw, vervreemdend of wonderlijk anti-esthetisch. (...) Vooral op esthetisch gebied voegt zij daarmee een bijzondere stem toe aan de wereld van kinderboeken.''
Categorie Geïllustreerde jeugdboeken
Wie stout is…
Linde Faas
Lemniscaat
Uit het juryrapport:
Sfeervolle, kleurrijke illustraties die precies de sfeer pakken die Koolwijk beschrijft, van een enkele vogel tot dubbele pagina’s met vergezichten en angstaanjagende taferelen. Als het verhaal spannender wordt, voeren de illustraties je verder mee het donker in. Een langgerekte schaduw, de maan die net door de wolken heen schijnt, een vlucht raven bij zonsondergang. Zelfs de spetters lijken bewust in het verhaal gezet om je te herinneren aan het maakproces. Alsof woord en beeld samensmelten. Meer dan ooit vangt Faas de sfeer juist in de donkerte en daarmee lijkt zij haar eigen stem nog duidelijker te laten horen.'
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Aelin
Mark Janssen
Lemniscaat
Uit het juryrapport:
‘De opbouw van de landschapstekeningen – vooral de repeterende panoramische platen van het eiland en de vuurtoren – tonen de gebruikte techniek en de gelaagdheid van texturen en materialen. Aelins realiteit en fantasie – en het spel daartussen – wordt door Janssen prachtig intact gehouden.
De jury waardeert bovenal de rijkdom aan illustraties voor een boek in deze categorie, die de jonge, zelfstandige lezer door het verhaal heen trekken en motiveren door te lezen.’
Categorie Informatieve kinderboeken
Een tuintje op je buik
Anke Kuhl
Gottmer
Uit het juryrapport:
‘De tekst van Von der Gathen is voor Anke Kuhl een eindeloze inspiratiebron: op elke pagina vraag je je af wat er nu weer gaat komen. Kuhls stijl is cartoonesk zonder ooit spottend te worden en weet precies de emoties te vangen die bij het onderwerp horen. En dat is razend knap. De vormgeving van het boek maakt het totaalplaatje af en maakt van Een tuintje op je buik niet alleen een zeer informatief, maar ook een troostrijk boek over de dood.
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Het begon met peper
Dido Drachman
Gottmer
Uit het juryrapport:
‘Dit boek over de Nederlandse koloniale geschiedenis gaat de moeilijke herinneringen en feiten niet uit de weg. En de illustraties van Dido Drachman spelen een belangrijke rol om de thema’s ook emotioneel dicht bij de lezer te brengen. (…) Het onderwerp dat zo sterk vervlochten is met de huidige samenleving, is zo herkenbaar verbeeld dat de emotie van dat moment ook duidelijk te zien en te voelen is in de illustraties. Het begon met peper voldoet op alle fronten: sociaal, cognitief en stijlvol.’
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Categorie Prentenboeken
Lucy en Donker
Karst-Janneke Rogaar
Querido
Uit het juryrapport:
'Het moment waarop de avond valt – en ouders hun kinderen vaak voor het slapengaan nog voorlezen – nadert de duisternis. In Lucy en Donker heeft deze duisternis een stem gekregen. Van de schemering, tot het holst van de nacht en de dageraad; de tekeningen in wasco vangen op iedere bladzijde een andere sfeer. Daarmee is het boek eigenlijk heel kleurrijk: het kille grijs, een gele, warme gloed van een lampje, het blauw dat versterkt wordt door de maan en het paars aan de hemel door het ochtendgloren.’
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Kiki & ik
Leo Timmers
Querido
Uit het juryrapport:
'De grote kleurprenten worden afgewisseld met zwart-wit pagina’s die detaillering geven aan het verhaal en de personages – zij dragen het verhaal. Maar de prenten geven alle ruimte aan emotie en avontuur. Zij roepen het verlangen op om het boek in te stappen en onderdeel te zijn van hun verhaal. De afwisseling van de kleurrijke grootse illustraties en zwart-witte pagina’s en vertelperspectieven maken het boek extra aantrekkelijk.’
Wereldreis voor het slapengaan
Yule Hermans
Pelckmans Uitgevers
Uit het juryrapport:
‘De illustraties staan groots en autonoom naast de verhalen. Ze verbeelden de mythische wezens en wonderbaarlijke gebeurtenissen die in volksverhalen vaak het ontstaan der dingen verklaren. De illustraties geven geen verklaring en lossen niets op, integendeel, ze versterken het (vaak magische) realisme van de verhalen waar elandhonden even normaal zijn als een witte tijger zo groot als het Himalayagebergte. Yule Hermans esthetiek is volstrekt eigen, niet behaagziek of poezelig, maar zelfs bij vlagen rauw, vervreemdend of wonderlijk anti-esthetisch. (...) Vooral op esthetisch gebied voegt zij daarmee een bijzondere stem toe aan de wereld van kinderboeken.''
Categorie Geïllustreerde jeugdboeken
Wie stout is…
Linde Faas
Lemniscaat
Uit het juryrapport:
Sfeervolle, kleurrijke illustraties die precies de sfeer pakken die Koolwijk beschrijft, van een enkele vogel tot dubbele pagina’s met vergezichten en angstaanjagende taferelen. Als het verhaal spannender wordt, voeren de illustraties je verder mee het donker in. Een langgerekte schaduw, de maan die net door de wolken heen schijnt, een vlucht raven bij zonsondergang. Zelfs de spetters lijken bewust in het verhaal gezet om je te herinneren aan het maakproces. Alsof woord en beeld samensmelten. Meer dan ooit vangt Faas de sfeer juist in de donkerte en daarmee lijkt zij haar eigen stem nog duidelijker te laten horen.'
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Aelin
Mark Janssen
Lemniscaat
Uit het juryrapport:
‘De opbouw van de landschapstekeningen – vooral de repeterende panoramische platen van het eiland en de vuurtoren – tonen de gebruikte techniek en de gelaagdheid van texturen en materialen. Aelins realiteit en fantasie – en het spel daartussen – wordt door Janssen prachtig intact gehouden.
De jury waardeert bovenal de rijkdom aan illustraties voor een boek in deze categorie, die de jonge, zelfstandige lezer door het verhaal heen trekken en motiveren door te lezen.’
Categorie Informatieve kinderboeken
Een tuintje op je buik
Anke Kuhl
Gottmer
Uit het juryrapport:
‘De tekst van Von der Gathen is voor Anke Kuhl een eindeloze inspiratiebron: op elke pagina vraag je je af wat er nu weer gaat komen. Kuhls stijl is cartoonesk zonder ooit spottend te worden en weet precies de emoties te vangen die bij het onderwerp horen. En dat is razend knap. De vormgeving van het boek maakt het totaalplaatje af en maakt van Een tuintje op je buik niet alleen een zeer informatief, maar ook een troostrijk boek over de dood.
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Het begon met peper
Dido Drachman
Gottmer
Uit het juryrapport:
‘Dit boek over de Nederlandse koloniale geschiedenis gaat de moeilijke herinneringen en feiten niet uit de weg. En de illustraties van Dido Drachman spelen een belangrijke rol om de thema’s ook emotioneel dicht bij de lezer te brengen. (…) Het onderwerp dat zo sterk vervlochten is met de huidige samenleving, is zo herkenbaar verbeeld dat de emotie van dat moment ook duidelijk te zien en te voelen is in de illustraties. Het begon met peper voldoet op alle fronten: sociaal, cognitief en stijlvol.’
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Categorie Prentenboeken
Lucy en Donker
Karst-Janneke Rogaar
Querido
Uit het juryrapport:
'Het moment waarop de avond valt – en ouders hun kinderen vaak voor het slapengaan nog voorlezen – nadert de duisternis. In Lucy en Donker heeft deze duisternis een stem gekregen. Van de schemering, tot het holst van de nacht en de dageraad; de tekeningen in wasco vangen op iedere bladzijde een andere sfeer. Daarmee is het boek eigenlijk heel kleurrijk: het kille grijs, een gele, warme gloed van een lampje, het blauw dat versterkt wordt door de maan en het paars aan de hemel door het ochtendgloren.’
Klik hier voor de bespreking op Waan en Wijs
Kiki & ik
Leo Timmers
Querido
Uit het juryrapport:
'De grote kleurprenten worden afgewisseld met zwart-wit pagina’s die detaillering geven aan het verhaal en de personages – zij dragen het verhaal. Maar de prenten geven alle ruimte aan emotie en avontuur. Zij roepen het verlangen op om het boek in te stappen en onderdeel te zijn van hun verhaal. De afwisseling van de kleurrijke grootse illustraties en zwart-witte pagina’s en vertelperspectieven maken het boek extra aantrekkelijk.’
