Aouda & Passepartout - Adwin de Kluyver


Aouda en Passepartout is het eerste jeugdboek van Adwin de Kluyver. Er spreekt een enorme bevlogenheid uit zijn boek om ongehoorde stemmen alsnog te laten klinken. Zijn motivatie om Jules Verne’s Reis om de wereld in tachtig dagen vanuit een nieuw perspectief te herschrijven opent dan ook het boek: ‘Ik schreef dit boek, omdat ik Aouda wilde horen spreken. Omdat ik Passepartout een verleden wilde geven. Omdat ik wilde laten zien dat een reis om de wereld niet alleen gaat over landen ingetekend op een kaart (…), maar ook over menen die hun vrijheid zoeken.’

Voor we naar de bespreking van De Kluyvers bewerking gaan eerst wat meer over het boek van Jules Verne uit 1873. Hoofdpersoon is Phileas Fogg, een rijke Londense heer die leeft op de klok. Hij gaat een weddenschap aan met de heren van zijn club dat het ‘moderne vervoer’ het mogelijk maakt om in tachtig dagen rond de wereld te reizen. Fogg neemt een grote som geld op om de reis te bekostigen en vertrekt meteen. Zijn pas ingehuurde bediende Passepartout reist mee. Ze worden op de voet gevolgd door inspecteur Fix die Fogg verdenkt van een bankroof. Tijdens de reis wordt Aouda gered van een rituele verbrandingsdood. Zij sluit zich aan bij het reisgezelschap.

De Kluyver begint zijn verhaal met de redding van Aouda beschreven vanuit haar perspectief en dat van Passepartout. Het is direct spannend en dichtbij en een sterke manier om beide hoofdpersonen te introduceren. Vervolgens gaat de schrijver terug in de tijd, naar Londen 24 uur voor de weddenschap wordt afgesloten.
Het verhaal is in de derde persoon geschreven, maar zit dicht op de huid van de twee hoofdpersonen Passepartout en Aouda. Terwijl het verhaal zijn loop heeft en de reis wordt afgelegd, inclusief de achtervolging van inspecteur Fix, leert de lezer de hoofdpersonages goed kennen. Deels door informatie die de schrijver geeft en vooral door hun gedachten te volgen. Zo wordt geleidelijk duidelijk dat Passepartout heeft deelgenomen aan de Commune, een opstand in Parijs die met geweld werd neergeslagen. Hij worstelt met zijn herinneringen en zijn verlangen naar een rustig veilig leven terwijl het vuur in hem blijft branden om op te komen voor mensen met weinig rechten. 
Aouda bevraagt de rol van de vrouw en wil dat vrouwen zeggenschap krijgen over hun leven. Zij voelt zich verbonden met de vrouwen die voor het kiesrecht strijden en ze is groot voorstander van goed onderwijs voor meisjes. Ook bevraagt zij het koloniale systeem. Het verleden van Passepartout en Aouda wordt verteld door middel van flashbacks en sprongen in de tijd. Dat doet de schrijver op een heldere wijze en hij plaatst dit goed tussen de gebeurtenissen van de reis.
Het reflecteren van de hoofdpersonen op recht en onrecht heeft zijn weerslag. Ook Fogg blijkt gevoelig voor de argumenten van zijn reisgenoten en hij laat zijn vertrouwde klok uiteindelijk los. Toch houdt het verhaal belangrijke elementen uit Verne’s boek in ere, zoals de achtervolging door inspecteur Fix en de uitkomst van de weddenschap.
De Kluyver schrijft in een lyrische stijl en gebruikt veel beeldspraak. Dat had wat mij betreft wel wat minder gemogen, niet iedere alinea heeft een vergelijking nodig om boeiend te zijn. Erg leuk zijn de hoofdstukopeningen met een vooruitblik op de gebeurtenissen. Dit is een leuke knipoog naar het originele verhaal.

Tot slot nog een paar woorden over de prachtige uitgave die duidelijk een ode is aan de befaamde ‘blauwe serie’ Wonderreizen. Een serie met verhalen van Verne uitgegeven in een blauwe linnen band met gouden opdruk. Dit boek past daar mooi naast.

Aouda & Passepartout
Reis naar de vrijheid in tachtig dagen
Adwin de Kluyver
Lemniscaat, 2026